Bu konuda Azerbaycan mantıklı bir açıklama yaptı ama kimse dinlemedi, geniş bir şekilde açıklayayım belki  anlamak isteyene bir faydası olur.

Azerbaycan petrolü veya gazı Yumurtalık ilçesine kadar kurulan BTC (Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru hattı Konsorsiyumu) mülkiyetinde geliyor. Yumurtalık'ta kurulan tesis bir Hub (Hab) yani serbest satışın yapıldığı, enerji temini yapılan bir Enerji Üssü. Burada parasını veren herkes petrol alıp, tankerini doldurabiliyor.

Tankerini doldurduktan sonra petrol artık gemicinin ya da o gemiyi kiralayan firmanın malı oluyor ve uluslararası piyasalarda satışa çıkıyor. Şu anda uluslararası sularda belli bir son varış limanı olmayan büyük tankerlerde miİyonlarca varil petrol var ve isteyen herkes bu tankerlerdeki petrolü uluslararası petrol borsalarında alıp satabiliyor.

Gemiler yükünü yükledikten sonra, gemiyi kiralayan firmalar genel olarak petrolün satıldığı rafinerilerin bulunduğu ülkelere doğru gemiyi yola çıkarırlar. Geminin yükü uluslararası petrol borsalarına kote edilir ve satışa çıkarılır. Yumurtalık'tan yüklenen gemi örneğin İngiltere'ye gittiği günler içinde borsada belki 100 kere alınıp satılır. Tam İngiltere'de limana girerken Arjantin den bir firma petrolü satın alıp navlununu da (nakliye ücreti) ödedikten sonra tanker, ‘bana ne ben bu limana boşaltacağım’ diyemez. Toplar zincirini, söker palamarını düşer Arjantin yoluna. Yumurtalık bir HUB (Hab) yani petrol satışı yapılan serbest pazar. Herkes sunulan malı serbestçe alır. İşte İsrail de kendine en yakın bu Hub'dan alım yapan tankerlerden, tanker artık bağımsız olunca yani yükünü yükleyip, parasını ödeyip 6 mil sonra uluslararası sulara çıkınca alım yapıyor.

Bilin bakalım niye? Çünkü İsrail'e navlun ücreti en düşük yani nakliyesi en az yer Yumurtalık'ta ondan.

Yakın olunca maliyet avantajı var. Kolombiya petrolü 2 Dolar aşağı diye İsrail oradan almaz çünkü bazen navlun o kadar pahalı olur ki varil başına o iki Dolardan pahalıya gelir. Hatırlar mısınız bilmem, 21 Nisan 2020 tarihinde uluslararası petrol arz fazlası ve işte bu tanker trafiği yönetilemediği için navlun ücretleri petrolden fazla olmuş ve petrolün varili eksi seviyelere inmişti. Yani elinde petrolü olan kişiler bu navlun ücretinden kurtulmak için alıcıya para ödemişti.

Tabi ki bir de süre kısıtı var. Kolombiya’dan petrol en az 2 haftada gelir ama Yumurtalık'tan kalkan bir tanker 6 saatte İsrail'de. Bu yüzden İsrail Yumurtalık'tan petrol alıyor, herşey maliyet meselesi.

Kurulan enerji üslerinde parasını verene petrolü satarsınız ama sattığınız ilk kişiyi seçerseniz. Hatta çoğunlukla onu da seçmezsiniz çünkü uluslararası ticaretin gereği çok büyük bir rekabet vardır. Ancak Gazze SOYKIRIMI gibi bir insanlık suçunda bu satışı önleme kararı alırsınız. Bu durumda da İsrail sizden alım yapan ilk kişi hiç olmaz, ikinci ya da üçüncü kişi olur, bunu da engelleyemezsiniz. Tankerler 6 mil sonra uluslararası sulara çıkmıştır ve istediği yere gider içindeki petrolü istediği yere satar.

Sadece petrol boru hatları ile satışlarda son satıcıyı belirleme hakkınız vardır. O da ilk seferinde. Petrolün gittiği ülkede yeniden satışını engellemeniz çok zordur.

Türkiye uzun süredir bizi tahkime verip, 1,5 milyar dolar cezaya mahkum eden ırak petrolünün Yumurtalık'tan satılmasını yasakladı. Irak hükümeti bizim zararımızı karşıladıktan ve cezayı almaktan vaz geçtikten sonra geçenlerde yeniden bu petrolün satışına izin verdik. Bu petrolün de Yumurtalık'tan satın alınması ve istediği ülkeye gitmesinin önünde hiçbir engel yok ve bu petrolün de bir kısmı mutlaka İsraile gidiyordur, kimse bunu engelleyemez. Kaldı ki kimse de bu satışı sorgulamıyor.

Peki bu gerçeğe rağmen bazıları neden Azerbaycan petrol Yumurtalık’tan İsrail’e aktarılıyor’ diye gündem oluşturmaya çalışır? Azerbaycan petrolünün İsrail’e satılması hususunu dile dolayanların iyi niyetten çok, Azerbaycan - Türkiye kardeşliğine gölge düşürmeye çalışan kötü niyetli kişiler olduğunu düşünüyorum. Bu yönde yapılan algının iyi niyetli insanlarımızı etkilemesi bu kötü niyetli çabanın bir sonucudur. 

Toplam Okunma Sayısı : 8217