Rusya’nın Türk Devletleri Teşkilatına katılması yeniden tartışılıyor. Ancak mesele yalnızca ekonomik işbirliği değil; TDT’nin kimliğinin, üyelik şartlarının ve Türk devletlerinin ortak karar gücünün nasıl korunacağıdır.
Hakkında fezleke bulunan milletvekillerinin, başka milletvekillerinin dokunulmazlıkları hakkında karar verdiği bir sistem ne kadar tarafsız işleyebilir? “Bozacının Şahidi Şıracı mı?”, TBMM’de biriken dokunulmazlık dosyalarını, siyasi çıkar çatışmalarını ve yargı bağışıklığı sorununu tarihsel veriler ve reform önerileri üzerinden ele alıyor.
Bir türküyü yasaklamak yalnızca bir melodiyi susturmak değildir. Bazen bir dili, bir göçün hatırasını, bir sürgünün acısını ve bir milletin kendisini hatırlama biçimini hedef almaktır. “Yasak Türküler”, Doğu Türkistan’dan Balkanlar’a, Kırım’dan Kerkük’e ve Türkiye’ye uzanan coğrafyada müziğin nasıl kimlik, hafıza ve direniş alanına dönüştüğünü anlatıyor.
Devlet yönetme, servet üretme, marifet ise bilme ve hakikati söyleme kudretidir. Bu üç alan birbirine ihtiyaç duyar; fakat devlet servet üretmenin, servet kamu kararlarını satın almanın, bilgi ve manevi otorite de iktidarı meşrulaştırmanın aracına dönüştüğünde toplumsal denge bozulur. “Devlet, Servet, Marifet”, kamu gücü ile şahsi menfaat arasındaki sınırın neden kurumsal olarak korunması gerektiğini tarih ve bugünün örnekleri üzerinden tartışıyor.
Ambulansın sireniyle nüfuzlu bir kişinin aracındaki çakar aynı yolu açıyorsa mesele yalnızca trafik değildir. Çakarlı araç ve geçiş üstünlüğü sistemi; güvenlik ihtiyacı, kamu yararı, ayrıcalık ve hukuk karşısında eşitlik arasındaki sınırı doğrudan ilgilendiriyor. “Çakar Borsası”, bu yetkinin kimlere, hangi gerekçelerle verildiğini ve nasıl denetlenmesi gerektiğini sorguluyor.
Gazze’de yaşanan insani felaket bütün dünyanın dikkatini hak ediyor. Ancak Filistin meselesini yalnızca Gazze, ateşkes ve insani yardım başlıklarına indirgemek; Doğu Kudüs’ü, Batı Şeria’daki işgali ve yerleşimleri, mültecilerin haklarını ve Filistin halkının kendi kaderini tayin meselesini geri plana itebilir. Gazze, Filistin’in kanayan yarasıdır; fakat Filistin yalnızca Gazze değildir.
AK Parti 2002’de iktidara yürürken Türkiye’ye üç temel mücadele sözü verdi: yolsuzluk, yoksulluk ve yasaklar. Aradan yirmi dört yıl geçti. Bu süreçte önemli hizmetler, reformlar ve toplumsal kazanımlar elde edildi; fakat şeffaflık, denetim, liyakat, yoksulluk ve hukuk alanında yeni sorunlar da birikti. Bugün 3Y’nin yanına dördüncü bir Y eklemenin zamanı olabilir: Yüzleşme.
Şehirler büyürken dereleri betonun altına aldık, taşkın alanlarını imara açtık ve zamanla o bölgelerde bir zamanlar su aktığını dahi unuttuk. Oysa dere görünmez hâle gelse de havza, topoğrafya ve taşkın riski ortadan kalkmıyor. Her büyük yağış, şehirlerimizin altında hâlâ yaşayan bu coğrafi hafızayı yeniden hatırlatıyor.
Millî Mücadele ne tek bir kişinin eseri ne de Mustafa Kemal’in liderliği görmezden gelinerek açıklanabilecek bir tarihî hadisedir. Türk milletinin direnişi; Mustafa Kemal’in teşkilatçı liderliği, Kâzım Karabekir’in askerî gücü, Fevzi Çakmak’ın kurmay aklı, Mehmet Âkif’in manevî tesiri ve Anadolu’daki geniş millî kadroların ortak mücadelesiyle zafere ulaştı. Asıl tartışma ise zaferden sonra yeni devlete hangi zihniyetin ve hangi istikametin verildiği noktasında başlıyor.
İyi niyetle çıkarılan her düzenleme iyi sonuç üretmez. İnsanların yeni kurallara nasıl tepki vereceği hesaba katılmadığında teşvikler suistimale, aflar yeni ihlallere, koruyucu sınırlar ise kuraldan kaçınma yöntemlerine dönüşebilir. Bu çalışma, “Kobra Etkisi”ni Türkiye’de hayali ihracattan imar aflarına, hobi bahçelerinden kira sınırına ve vergi yapılandırmalarına kadar farklı örnekler üzerinden inceliyor.
Suriye’de ortak müfredata geçişle birlikte Türkçe eğitimin geleceği yeniden belirsizleşti. Sorun yalnız mevcut Türkçe derslerinin devam edip etmeyeceği değil; Türkmenlerin dil haklarının, Türkiye’de eğitim görüp ülkesine dönen öğrencilerin kazanımlarının ve Türkçenin yeni Suriye eğitim sistemindeki kalıcı statüsünün nasıl güvence altına alınacağıdır. Bu çalışma, seçmeli ders tartışmasının ötesine geçerek Türkçenin anayasal güvenceye sahip zorunlu ikinci dil olarak yapılandırılmasını öneriyor.
Gazze ve Batı Şeria konusunda uluslararası tepki giderek büyüyor; ancak diplomatik protestolar ve sert açıklamalar tek başına işgali sona erdirmiyor. Türkiye’nin önündeki asıl mesele, sahip olduğu diplomatik, ekonomik, hukuki ve askerî araçları Filistin’in gerçek egemenliğini güçlendirecek sonuç odaklı bir devlet politikasına dönüştürebilmek. Bu çalışma, tepki diplomasisinin ötesine geçerek Türkiye’nin uygulayabileceği somut politika seçeneklerini tartışıyor.
Gençler gerçekten evlenmek istemiyor mu, yoksa aynı evlilikten farklı şeyler mi bekliyoruz? ALARM’ın 247 katılımcıyla gerçekleştirdiği Evlilik ve Aile Yapısı Tutum Araştırması; sevgi, gelir, çocuk, ev işi, aile sorumlulukları, boşanma ve nafaka gibi başlıklarda kadınlarla erkeklerin önemli ölçüde ayrıştığını, buna karşılık bazı temel konularda güçlü ortak zeminlerin de bulunduğunu gösteriyor.